نكات و تجربيات تعميراتي لوازم و ابزارات

در این مطلب به بررسی یک جزء از گیرنده های دیجیتال که بیشترین عیب این دستگاه ها است می پردازیم.

در بیشتر موارد برد تغذیه گیرنده های دیجیتال دچار مشکل می شود.

از جمله :

۱- اتصالی در ورودی مدار

۲- خروجی ناپایدار

عیب اول بیشتر به خاطر اتصالی پل دیود مدار تغذیه و یا ای سی تغذیه دستگاه است. که با ترکیدگی فیوز یا سیاه شدن آن مشهود است. با تست پل دیود و تعویض ای سی عیب بر طرف می شود . توجه شود که حتما در چنین مواردی با لامپ سری دستگاه تست شود ، توضیحات تست و استفاده از لامپ سری در مطالب قبل داده شده است.

مشکل دوم ۹۰ درصد از خازن خروجی مدار می باشد مخصوصا زمانی که خازن باد کرده ای در مدار پیدا کردید. توجه کنید بیشترین عیب گیرنده های دیجیتالی که چراغ سبزشان روشن نمی شود از باد کردن یا افزایش مقاومت داخلی خازن خروجی مدار می باشد . با تعویض خازن دستگاه دوباره روشن می شود.

پس شما زمانی که درب دستگاه را باز گردید اگر خازن باد کرده ( ورم کرده ) ای را دیدید حتما تعویض کنید سپس دوباره دستگاه را تست کنید.

دلیل این عیب هم به خاطر همیشه در برق بودن دستگاه دیجیتال می باشد. چون در این زمان منبع تغذیه دستگاه روشن بوده و در حال تامین ولتاژ یا ولتاژهای مورد نیاز دستگاه می باشد ، اما چون مصرفی صورت نمی گیرد و در خازن ذخیره می ماند و تخلیه نمی شود، به مرور زمان خازن خراب شده و مقاومت داخلیش افزایش می یابد .

دلیل دومی هم در نبود خروجی نا پایدار هست و آن خرابی رگولاتور های اس ام دی برد هستند که در بیشتر موارد در بازار یافت نمی شوند .

سعی می کنم در آینده عکس هایی از مدارات گیرنده دیجیتال قرار دهم.

در این مطلب سعی کردم نظرات ارسالی دوستان و پاسخ آنها را قرار دهم تا عزیزان بهتر بتوانند متوجه عیوب مدارات محافظ برق خود شوند شاید کمک دوستان کند . سعی شده طبیعی و بدون دست کاری قرار داده شود . عزیزان توجه کنند شاید همه پاسخ ها درست نباشند و شخص سوال کننده طوری دیگر مدار خود را تعمیر کرده باشد.

سوال اول:

سلام خسته نباشین
این محافظ من روشن نمیشه ای سی شارژ و خازن هم عوض کردم
میشه لطفا راهنماییم کنین

سلام سلامت باشین
میشه لطفا راهنمایم کنین
دیود های زنر و ال ای دی ها و ترانزیستور هم تست کنید
ترانزیستور رو عوض کردم

ال ای دی ها هم سالمند
اگر مولتی متر دارین بذارین روی پایه ۴ و ۱۲ ای سی ببینید ۱۲ ولت هست
بله حتما
اگه مشکل از ای سی نباشه قطعا دیودها مشکل دارن؟
بله احتمال زیاد
دوتا دیود زنر وجود داره که باید هر دو تا رو از مدار خارج و تست کنید
ممنون
خواهش میکنم

سوال دوم :

با عرض سلام و ادب
بنده یکی از کاربران سایت شما هستم و یک سوال درباره ی محافظ های برقی دارم؛ لطف کنید پاسخ دهید💓.

سوال: در یک محافظ یخچال از آی سی lm324 استفاده شده؛ این محافظ ظاهرا خیس شده چون کف برد اثرات آب هست؛حالا در آی سی مذکور پای های ۴ و ۱۱ یعنی همان پایه های مثبت و منفی اتصال کوتاه شده اند، آیا آی سی سوخته است؟
با تشکر از الطاف شما🙂

 سلام علیک ممنون
دیود های زنر رو تست کنید و ای سی را تعویض کنید
آها دست شما درد نکنه خیلی
مرسی از پاسخگویی تون💓💓🌹💙💗🧡
خدانگهدار

 یا علی

سوال سوم :

سلام وخسته نباشید

یه محافظ تلوزیون دارم مشکلش اینه موقعی که کلید وصل برق رومیزنم همزمان چراغ قرمز وزردروشن میشه بعد چراغ قرمز خاموش میشه وزرد بصورت چشمک زن در میاد ..سبز هم که اصلا روشن نمیشه …
ممنون میشم راهنمایی کنید

سلام علیک
شما باید ببینید ولتاژ متصل به پایه های ۴ و ۱۱ای سی چنده
باید حدود ۱۲ باشه
و یک دیود زنر دیگه هم هست که باید حدود ۸.۲ ولت باشه
اینها رو ولتاژ گیری کنید
اگرم توانایشو ندارید ای سی و دیود های زنر رو تعویض کنید
ممنون از راهنمایی هاتون

سوال چهارم:

سلام.مهندس محافظ تلویزیون ما وقتی ب برق میزنی انی چراغ سبز روشن میشه ولی کار نمیکنه.باتشکر
البته وقتی ب برق وصل میکنم چراغ قرمز و زرد اصلا روشن نمیشه و فقط سبز روشن میشه

علیک سلام جناب
در این صورت به احتمال زیاد ای سی سوخته است
ممنون.فقط ای سی قابل تعویض هستش
نه همه قطعات قابل تعویضه
ممنون از راهنمایتون…

خواهش میکنم

سوال پنجم :

سلام جناب خسته نباشید
من یه محافظ دارم همه چیش درسته فقط وقتی ازش بار میکشم دوباره میافته رو حالت تاخیر
رله و خازن سرامیکی رو عوض کردم تاثیری نداشت
ممنون میشم اگر راهنماییم کنیم

علیک سلام ممنون . مشکل از تغذیه مدارتون باید باشه دیود های ورودی و خازن و دیود های زنر رو هم تست کنید

سوال ششم:

سلام
برادر
خوبی
شمارت توسایت تعمیرات دیدم
یک محافظ دارم
چراقش سبزمیشه
ولی خروجی نداره
مشکلش چیه
علیک سلام ممنون
 امکان سوختن رله یا ترانزیستور متصل به رله هست
هنگام وصل رله صدا داره
رله کم خراب میشه
خازن سرامیکی باولتاژ بالا بزارم
درست میشه
اگه رله وصل بشه یعنی مدار سالمه
خب زیربارجواب نمیده
و امکان داره پلاتین رله کثیف شده باشه
بعضی وقتا این اتفاق میفته
که پلاتین رله نمی چسبه و بر اثر کارکرد زیاد اینطور میشه
پس راه حل چیه
رله بایدعوض بشع
رله رو تعویض کنید
ممنون
یه نگاهی هم به ورودی رله بندازید
ببینید برق تا پشت رله میاد یا نه
بافازمتر
نه با فاز متر نمیشه با مولتی متر اگه ندارین یه لامپ بردارین با سرپیچ امتحان کنید
چه عددی بایدنشون بده ولت حدودا
یک سرش رو به سیمی وصل کنید که مستقیم به پریز محافظ رفته یه سرشم به رله ( رله ۵ تا پایه داره یکیش کاری نمیکنه دو تاش که روبروی هم قرار دارن هم کاری باهاش نداریم به او دوتای دیگه وصل کنید هر دوشو امتحان کنید)
در حالت وصل باید دو تاش برق ۲۲۰ رو بده
تشکر برادر
خواهش برادر

سوال هفتم:

سلام من یه محافظ میکرومکس دارم که دارای تایمر است وقتی به برق میزنیم و روشن میشود لامپهای قرمزو سبز روشن میشود وتامر شروع به شمارش میکند وهی ریست میشود وهی تکرارو تکرار میشودممنون اکه راهنمایی کنید

علیک سلام
 مشکل از تغذیه مدار می باشد ببینید ولتاژ بعد دیود های یکسو ساز چقدر است
 اگر ترانس دارد
 وگر نه خازن سرامیکی بزرگ رو تعویض کنید
 دیود ها ی یکسو ساز رو هم چک کنید
و بعد هم ای سی و ولتاژ روی پایه های تغذیه ان
ممنون باشه

سوال هشتم:

سلام
ميخواستم بپرسم يه محافظ پارت دارم كه چندين بار چراغ هاى زرد و قرمز به چندين بار روشن و خاموش ميشن و بعد از چند لحظه روى قرمز ميمونه. اى سى رو تعويض كردم يك ساعت كار كرد دوباره به همين شكل در اومد. تمام ديود و ترانزيستور رو تست كردم سالم بود. ممنون ميشم اگر راهنمايى كنيد براى تعميرش. تشكر
علیک سلام
دیود های زنر رو چی اونا رو تست یا تعویض نکردین
تشكر از شما
ديود هاى زنر رو روى مدار تست كردم سالم بودن ولى تعويض نكردم. اونم بخاطر اينكه عدد شكست رو نميتونم بخونم
ولتاژ دو عدد دیود زنر رو بگیرید زمانی که دستگاه روشنه یکی باید حدود ۱۲ باشه یکی ۸.۲ و با شماره ای که روشون نوشته یکی باشه
 اگر غیر این بود تغذیه مدار و همچنین دیود های زنر رو چک کنید و در صورت لزوم تعویض کنید مخصوصا خازن سرامیکی و دیود های یکسو ساز رو بعد هم ایسی رو ولتاژش رو بگیرید و تعویض کنید
به ترتیب انجام بدین
تشكر

سوال نهم:

سلام
خسته نباشید
یه سئوال از خدمتتون داشتم
من یه محافظ برق دارم که به محض اتصال برق به اون خروجی داره
و منتظر تایمر نمیمونه
با مولتی رله اون رو چک کردم
به محض اتصال برق کنتاکتهاش تغییر وضعیت میدن
دو سر بوبینش هم ۱۵۰۰ اهم مقاومت نشون میده
ولتاژ ۱۹٫۵ ولت هم دو سر بوبینشه
مشکل از کدوم قطعه میتونه باشه؟

علیک سلام ممنون
 به احتمال زیاد ای سی سوخته
قبل از تعویض ای سی ولتاژ دیود زنر ۱ واتی رو بگیرین و با عددی که روش نوشته مقایسه کنید ببینید درست باشه
ممنون
زحمت کشیدین
خواهش میکنم
سلام
ای سی رو عوض کردم ،محافظ درست شد
ممنون از راهنماییتون
سلام خواهش میکنم

سوال دهم:

سلام مهندس وقت بخیر
یک محافظ با ای سی lm324 هست کاملا خاموشه یعنی هیچ کدام از چراغهاش روشن نمیشه همه ی قطعاتش را چک کردم سالمن ای سی را که از مدار خارج میکنم سریع چراغ سبز روشن می شه و رله هم وصل می شه، ای سی را هم عوض کردم، مشکل از کجاش میتونه باشه؟

سلام ممنون . احتمال زیاد ای سی می سوزه . شما باید دیود های زنر رو هم تست کنید ببینید سالم هستن یا نه چون اگر دیود ها سالم نباشند ای سی رو هی میسوزونه

ادامه دارد …

در بعضي ار موارد باتعمير يا تعويض مدار مشكل در جريان كشي مدار وجود دارد .

در اين باره  كه اغلب با داغ شدن ترانزيستور ورودي همراه است و هيت سينگ منبع به طور غير طبيعي شروع به داغ كردن مي كند.( شماره ۲ )

در اين هنگام منبع بعد از چند دقيقه خاموش مي شود. (به خاطر حس حرارت بالا)

در اين باره بايد بگويم احتمال خرابي يا بالا رفتن ESR خازن بزرگ ورودي هست كه با تعويض آن مدار دوباره به حالت عادي باز مي گردد.

دليل داغ شدن ماسفت به دليل ولتاژ dc درست يكسو نشده اي است كه وارد ترانزيستور مي گردد.

در تصاوير بالا ولتاژ و جريان تحت بار منبع را ملاحظه مي كنيد.

در چنين مواردي حتي جريان خروجي كاهش مي يابد و اين هم يكي از دلايل شناسايي عيب منبع مي باشد.

عدم روشن شدن اين منابع بعد از خرابي خازن Vcc  مي تواند مشكل از ترانزيستور هاي قدرت (سوئيچ) باشد آنها را از مدار خارج سپس تست كنيد.

مطابق تصوير شماره ۴ كه دو عدد ترانزيستور در كنار هم وجود دارند. هر دو را تست كنيد.

 

ولتاژ پايه اي سي در زمان بدون باري را مي بينيد.

بعضي مواقع بعد از روشن كردن منبع صداي جير جير شنيده مي شود كه به احتمال زياد از خرابي خازن هاي الكتروليت كنار اي سي مي باشد .

خازن شماره يك در تصوير اول و خازني كه در تصوير بالا ملاحضه مي كنيد از مهمترين عوامل براي به وجود آمده اين ايراد هستند .

نبود خروجي بعد از روشن شدن منبع مي تواند از خرابي ديود فست خروجي نيز باشد.

در ادامه تعمير برد محافظ برق نكاتي ديگر از آن را بيان مي كنيم .

مدارات محافظ برق انواع مختلفي دارند و از اي سي هاي مختلفي استفاده مي كنند اما كاربرد همه آنها تقريبا يكي مي باشد.

كاركرد محافظ برق ها به طور كلي به اين صورت است كه همه انها يك تايمر براي وصل كردن رله دارند و يك مقايسه كنند ولتاژ ۲۲۰ ولت كه اگر از حد پايين حدود ۱۷۰ ولت و حد بالا حدود ۲۵۰ ولت تجاوز كرد رله را قطع مي كند و در اين حالت برق پريز هاي محافظ قطع مي شود.

عمل مقايسه كردن و تايمر چند دقيقه اي ( بسته به نوع مصرف كننده ) توسط اي سي lm324  عمدتا انجام مي گيرد. در شكل زير شماتيك مدار  را همراه توضيحات مي بينيد :

همانطور كه مي بينيد قسمت اول نقشه تغذيه برد مي باشد كه از طريق يك منبع خازني جريان مورد نياز مدار تامين مي شود و توسط چهار عدد ديود و يك خازن الكتروليت ولتاژ به DC  تبديل مي شود براي تثبيت ولتاژ از يك عدد ديود زنر ۱۲ ولت استفاده شده است.
قسمت دوم مدار مربوط به نمونه گيري از ولتاژ ۲۲۰ ورودي مي باشد با توجه به مقاومت هاي يك درصد و ديود ۱n4148 و خازن ۱۰ ميكرو فاراد ولتاژي در حدود ۶٫۵ بدست مي آيد كه حد ولتاژ ۲۲۰ ما مي باشد. اين نمونه براي مقايسه به ورودي هاي مقايسه گر هاي اي سي وارد مي شوند.

قسمت سوم مدار مربوط به مقايسه گر ولتاژ پايين محافظ مي باشد . زماني كه ولتاژ نمونه به زير ۵ ولت كه معادل ولتاژ ۱۷۰ ولت برق ۲۲۰ ولت مي باشد برسد ، مقايسه گر قطع مي كند و ال اي دي زرد روشن مي شود كه نشانه ولتاژ لاو LOW  مي باشد.

قسمت چهارم مدار مربوط به مقايسه گر ولتاژ بالاي محافظ مي باشد. زماني كه ولتاژ نمونه به بالاي حدود ۱۰ ولت برسد مقايسه گر قطع مي كند و ال اي دي قرمز كه نشانه HIGH هاي روشن مي شود.

قسمت پنجم مدار مربوط به تشخيص قطع و وصل رله مي باشد. اين قسمت مدار با تشخيص خروجي هاي HIGH و LOW  زماني كه قطع مي شوند رله را قطع مي كند.

قسمت ششم مدار نيز مربوط به تايمر مدار مي باشد كه با مقايسه گر يك مدار چشمك زن تشكيل داده شده است و زماني كه ميزان زمان مورد نظر (در حد ۲ دقيقه) مي گذرد ال اي دي سبز روشن شده و رله وصل مي گردد.

در شكل زير مقاومت و خازن مربوط به تايمر مدار مي باشد و خازن ۴۷ ميكرو فاراد كم كم با عبور جريان از مقاومت ۴٫۷ مگا اهم شارژ مي شود كه بعد از رسيدن ولتاژ پايه ۱۲ به حدود ۷ ولت مقايسه گراشباع شده ( وصل شده ) و پايه ۱۴ به حدود ۱۲ ولت مي رسد و رله وصل مي شود.

ادامه دارد….

براي سفارش برد محافظ برق با شماره ۰۹۱۰۳۵۳۳۵۶۲ تماس بگيريد.

 

 

در بعضي از تعميرات برد هاي ديجيتالي كه از ميكرو كنترل ها در انها استفاده شده خرابي نوسان ساز كريستالي زياد است .

اين خرابي اكثرا با دادن حرارت با نوك هويه يا زدن ضربه به كريستال و حوالي ان امكان تشخيص و كار كردن برد وجود دارد .

به همراه اين كريستال ها دو عدد خازن عدسي يا سراميكي به ميزان ۲۲ تا ۳۳ پيكو فاراد و جود دارند كه امكان سوختگي اين خازن ها نيز مي باشد.

در شكل زير شماره هاي ۱ و دو خازن هاي متصل به دو پايه كريستال مي باشند و شماره ۳ خود كريستال نوسان ساز مي باشد. كه يكي از خازن ها  و كريستال  سوخته بود.

نكته قابل توجه در تعويض كريستال ها اين است كه اين قطعه داراي فركانس كاري مشخصي مي باشد كه روي ان نوشته شده است.

اگر با پيدا كردن قطعه مورد نظر در فركانس خودش دچار مشكل شديد مي توانيد حدود مقدار فركانس را پيدا كرده و كريستال را تعويض كنيد البته اين براي مواردي است كه كريستال براي ساعت و موارد كنترلي و … استفاده نشده باشدو بايد تست شود .

در بعضي از راديو ضبط ها يا اسپيكر ها ولوم هاي استفاده مي شود كه در بازار ايران خيلي سخت پيدا مي شوند يا اصلا يافت نمي شوند و شما بايد آنها را تعويض يا از اوراقي ها پيدا كنيد.

همانطور كه در شكل بالا مي بينيد اين مدل به سختي در بازار يافت مي شود . پس شما مي توانيد در صورت لزوم از مدل هاي رايج به جاي اين مدل استفاده كنيد اما بايد ابتدا بدانيد كه كدام پايه را به جاي كدام لحيم كنيد .

شكل زير نمونه ي رايج موجود در بازار را با شماره گذاري پايه ها  نشان مي دهد.

و شكل زير مدلي كه به صورت خطي است و مي بينيد كه از روي شماره پايه ها به خوبي مي توان آنها را تشخيص داد.

 

چون اين ولوم ها از دو شكل متفاوت با پايه هاي متفاوت ساخته شده اند شما نمي توانيد آنها را بر روي برد به جاي هم لحيم كنيد و بايد با سيم كشي به قول تعميركاران جاي هم بخورانيد.

قبل از اقدام به تعمير يا عيب يابي منابع تغذيه يا درايور هاي ال اي دي LED نكاتي را كه بايد توجه داشت اين است كه :

براي تست حتما از لامپ سري استفاده كنيد و روش استفاده آن نيز قرار دادن يك لامپ حدودا ۱۰۰ وات بين يكي از ورودي هاي برق اصلي شهر به درايور ال اي دي است.

نكته دوم شكل ظاهري درايور مي باشد و شما مي توانيد از شكل ظاهري آن پي به ايراد و نقص در آن شويد.

البته در تصاوير بالا ايرادي كه بتوان از ظاهر برد فهميد وجود ندارد براي همين هم بايد دست به كار تست قطعات شويد.

اول از همه فيوز كه مطابق شكل زير مي بينيد . اين فيوز ها مستطيلي شكل هستند و به فيوز فست معروفند ( pico fuse )

فيوز را با تست بوق مولتي متر ها مي توان تست كرد كه بايد اتصالي بدهد و فيوز وصل باشد.

دوم تست پل ديود مي باشد كه بايد با مولتي متر دو پايه وسط و دو پايه گوشه ها به هم اتصالي ندهند.

سوم تست ماسفت مي باشد كه با ترانزيستور سنج مي توانيد به راحتي تست كنيد.

چهارم تست خازن تغذيه اي سي مي باشد كه با خازن سنج و ESR متر مي توانيد تست كنيد.

پنجم تست خازن هاي خروجي مي باشد .

ششم تست ديودهاي خروجي مي باشد كه با مولتي متر انالوگ بر روي رنج ۱۰X  تست مي شوند.

هفتم تست اي سي يا بهتر بگويم تعويض اي سي كه البته اكثر اي سي درايور ال اي دي ها در بازار موجود نمي باشند و فقط  شما مي توانيد زماني كه از يك درايور ال اي دي چند عدد داشتيد يكي را قرباني بقيه كنيد و از قطعاتش براي مابقي استفاده كنيد.

هشتم تست خازن ها و مقاومت هاي اس ام دي SMD مي باشد كه اكثر مقاومت هاي اس ام دي اگر مشكلي برايشان پيش بيايد خال مي زنند و از ظاهرشان معلوم است.

اما خازن ها بايد از مدار خارج شوند و با خازن سنج تست شوند.

بقيه توضيحات در قسمت بعد …

درمدار مبدل هاي خودرو از دو نوع اي سي استفاده شده است:

۱- يك اي سي نوسان ساز مدولاسيون پهناي پالس ( PWM)

۲- يك مقايسه گر ولتاژ

اي سي PWM  مانند TL494  و مقايسه گر مانند LM339  و  LM324

تجربه اي كه در تعمير اين نو مدارات مشاهده شده است . روشن شدن يك لحظه اي دستگاه و سپس خاموش شدن دوباره است . در چنين مواردي بايد به دنبال ايراد در اطراف اي سي مقايسه گر يا خود اي سي بود.

ادامه دارد…

كي از روشهاي تعميراتي ، عيب يابي ظاهري است. يعني شما بايد با نگاه كردن به مدار و برد مد نظرتان به دنبال عيب هاي كه بر اثر جرقه يا سياه شدن يا تركيدن يا باد كردن و … باشيد. اما هميشه اين روش كار ساز نيست .

در يكي از تجارب خودم بعد از تست اكثر قطعات مدار لامپ كم مصرف متوجه خرابي در آن نشدم. پس توجه ام را متوجه تست بقيه قطعات ريز و با اهميت كمتر كردم و متوجه خرابي يكي از خازن هاي پلي استر ( اهمي شدن ) سري با المان هاي لامپ شدم.

روش تست خازن هم ميتوانيد با مولتي متر انالوگ بر روي رنج ۱۰x از خرابي اكثر خازن ها با خبر شويد البته با خازن سنج خيلي بهتر مي توانيد متوجه خرابي ها شويد مخصوصا زماني كه خازن سنجتان مجهز به ESR متر باشد. پس با اتصال پراپ ها ي مولتي متر به دو سر پايه هاي خازن اگر اهمي ثابت نشان داده شود خازن سوخته است.

به ياد داشته باشيد كه براي شناسايي اين خازن ها بايد پايه هايي كه به المان هاي لامپ متصل ميشوند را دنبال كرده تا به خازن هاي پلي استر برسيد.