اکثر خرابی های هویه های برقی مربوط به بیش از حد داغ بودن یا روشن بودن شان ایجاد می شود مخصوصا نوک هویه ها که بر اثر اکسید شدن به خاطر حرارت بالا از بین میرود . اگر بتوان حرارت هویه را کنترل کرد  از بیشتر این موارد هویه شما در امان خواهد بود.

یکی از راه های کنترل حرارت المنت ها کنترل ولتاژ داده شده به آنها می باشد. برای این کار در این مطلب ما با استفاده از یک دیمر آنالوگ ساده حرارت هویه ها را کنترل می کنیم.

مدار ساده ای که در زیر مشاهده می کنید راهکار خوبی برای این مورد می باشد.

در تصویر بالا BT136 ترایاک است . DB3 دیاک می باشد .

زمانی که دیاک به ولتاژ شکست برسد گیت ترایاک تحریک می شود . زمان کم و زیاد شدن این مقدار با چرخاندن پتانسیومتر انجام می شود.

همچنین میتوانید از ماژول ها و برد های آماده در بازار برای این کار استفاده کرد . مثل دیمر AC

 

در ادامه تعمير برد محافظ برق نكاتي ديگر از آن را بيان مي كنيم .

مدارات محافظ برق انواع مختلفي دارند و از اي سي هاي مختلفي استفاده مي كنند اما كاربرد همه آنها تقريبا يكي مي باشد.

كاركرد محافظ برق ها به طور كلي به اين صورت است كه همه انها يك تايمر براي وصل كردن رله دارند و يك مقايسه كنند ولتاژ ۲۲۰ ولت كه اگر از حد پايين حدود ۱۷۰ ولت و حد بالا حدود ۲۵۰ ولت تجاوز كرد رله را قطع مي كند و در اين حالت برق پريز هاي محافظ قطع مي شود.

عمل مقايسه كردن و تايمر چند دقيقه اي ( بسته به نوع مصرف كننده ) توسط اي سي lm324  عمدتا انجام مي گيرد. در شكل زير شماتيك مدار  را همراه توضيحات مي بينيد :

همانطور كه مي بينيد قسمت اول نقشه تغذيه برد مي باشد كه از طريق يك منبع خازني جريان مورد نياز مدار تامين مي شود و توسط چهار عدد ديود و يك خازن الكتروليت ولتاژ به DC  تبديل مي شود براي تثبيت ولتاژ از يك عدد ديود زنر ۱۲ ولت استفاده شده است.
قسمت دوم مدار مربوط به نمونه گيري از ولتاژ ۲۲۰ ورودي مي باشد با توجه به مقاومت هاي يك درصد و ديود ۱n4148 و خازن ۱۰ ميكرو فاراد ولتاژي در حدود ۶٫۵ بدست مي آيد كه حد ولتاژ ۲۲۰ ما مي باشد. اين نمونه براي مقايسه به ورودي هاي مقايسه گر هاي اي سي وارد مي شوند.

قسمت سوم مدار مربوط به مقايسه گر ولتاژ پايين محافظ مي باشد . زماني كه ولتاژ نمونه به زير ۵ ولت كه معادل ولتاژ ۱۷۰ ولت برق ۲۲۰ ولت مي باشد برسد ، مقايسه گر قطع مي كند و ال اي دي زرد روشن مي شود كه نشانه ولتاژ لاو LOW  مي باشد.

قسمت چهارم مدار مربوط به مقايسه گر ولتاژ بالاي محافظ مي باشد. زماني كه ولتاژ نمونه به بالاي حدود ۱۰ ولت برسد مقايسه گر قطع مي كند و ال اي دي قرمز كه نشانه HIGH هاي روشن مي شود.

قسمت پنجم مدار مربوط به تشخيص قطع و وصل رله مي باشد. اين قسمت مدار با تشخيص خروجي هاي HIGH و LOW  زماني كه قطع مي شوند رله را قطع مي كند.

قسمت ششم مدار نيز مربوط به تايمر مدار مي باشد كه با مقايسه گر يك مدار چشمك زن تشكيل داده شده است و زماني كه ميزان زمان مورد نظر (در حد ۲ دقيقه) مي گذرد ال اي دي سبز روشن شده و رله وصل مي گردد.

در شكل زير مقاومت و خازن مربوط به تايمر مدار مي باشد و خازن ۴۷ ميكرو فاراد كم كم با عبور جريان از مقاومت ۴٫۷ مگا اهم شارژ مي شود كه بعد از رسيدن ولتاژ پايه ۱۲ به حدود ۷ ولت مقايسه گراشباع شده ( وصل شده ) و پايه ۱۴ به حدود ۱۲ ولت مي رسد و رله وصل مي شود.

ادامه دارد….

براي سفارش برد محافظ برق با شماره ۰۹۱۰۳۵۳۳۵۶۲ تماس بگيريد.

 

 

كي از روشهاي تعميراتي ، عيب يابي ظاهري است. يعني شما بايد با نگاه كردن به مدار و برد مد نظرتان به دنبال عيب هاي كه بر اثر جرقه يا سياه شدن يا تركيدن يا باد كردن و … باشيد. اما هميشه اين روش كار ساز نيست .

در يكي از تجارب خودم بعد از تست اكثر قطعات مدار لامپ كم مصرف متوجه خرابي در آن نشدم. پس توجه ام را متوجه تست بقيه قطعات ريز و با اهميت كمتر كردم و متوجه خرابي يكي از خازن هاي پلي استر ( اهمي شدن ) سري با المان هاي لامپ شدم.

روش تست خازن هم ميتوانيد با مولتي متر انالوگ بر روي رنج ۱۰x از خرابي اكثر خازن ها با خبر شويد البته با خازن سنج خيلي بهتر مي توانيد متوجه خرابي ها شويد مخصوصا زماني كه خازن سنجتان مجهز به ESR متر باشد. پس با اتصال پراپ ها ي مولتي متر به دو سر پايه هاي خازن اگر اهمي ثابت نشان داده شود خازن سوخته است.

به ياد داشته باشيد كه براي شناسايي اين خازن ها بايد پايه هايي كه به المان هاي لامپ متصل ميشوند را دنبال كرده تا به خازن هاي پلي استر برسيد.

نكاتي كه بايد قبل از شروع تعميرات منابع تغذيه از هر مدلي توجه كنيد اين است كه حتما از لامپ سري در تست منبع سوئيچينگ استفاده كنيد.

لامپ سري بايد به صورت موازي با ورودي منبع تغذيه قرار گيرد:

 

زماني كه درب منبع را باز مي كنيد اگر فيوز سوخته باشد (همان طور كه در تصوير مي بينيد) شدت سوختگي فيوز نشانه از شدت اتصالي در مدار است . احتمال دارد سوختگي فيوز مانند شماره يك در تصوير، يك قطعي كوچك باشد كه نشان مي دهد ميزان اتصالي در مدار كم است و مي تواند به دليل سوختن يكي از ترانزيستور ها يا يكي از ديود هاي ورودي يكسو ساز و يا يك خازن كوچك اتصالي كرده باشد و يا سوختن اي سي مدار باشد.

شماره دو مي تواند نشان دهنده سوختن هر دو ترانزيستور ها يا دو عدد از ديود هاي ورودي يكسو ساز مي باشد.

شماره سوم كه شدت اتصالي بالا  را نشان مي دهد امكان خرابي پل ديود ورودي يا خازن هاي ورودي بزرك نيز هست.

شماره چهارم يك فيوز فست مستطيلي را نشان مي دهد كه به پيكو فيوز نيز معروف است . سوختن اين مدل فيوز به علت سريع بودن از نظر ظاهري معلوم نمي باشد البته اكثر مواقع كمي سياهي روي برد به جا مي گذارد كه نشانه سوختن فيوز مي باشد.

پس توجه به شكل ظاهري منبع تغذيه سوئيچينگ براي تعمير آن مهم است حتي ترانزيستور ها (شماره يك) و خازن ها (شماره دو):

توجه داشته باشيد ترانزيستور شماره يك كمي سياه شدگي و جرقه بر رويش وجود دارد كه دليل قانع كننده اي براي تشخيص ظاهري سوختنش مي باشد.

دو نوع منابع تغذيه وجود دارد :

۱- خطي   ۲ – سوئيچينگ

در نوع خطي ورودي ۲۲۰AC  با عبور از ترانسفورماتور كاهش مي يابد و با ديود يكسوساز به مقدار DC تبديل مي شود.

يكي از نكات تعميراتي اين نوع منابع تغذيه كه رايج ترين ايراد مي باشد خرابي خازن تغذيه ( VCC ) Ic مدار سوئيچينگ مي باشد.

اين خازن از نوع الكتروليت مي باشد وميزانش حدود ۱۰۰ تا ۲۲۰ ميكرو فاراد ۵۰ ولت است و در مسير vcc  و  GND  اي سي قرار دارد. شما براي پيدا كردن خازن مي توانيد مسير تغذيه اي سي را دنبال كنيد تا به اين خازن برسيد . پايه هاي اي سي را از ديتا شيت استخراج كنيد.

اگر اين خازن دچار مشكل شود در كاركرد اي سي اختلال ايجاد مي كند يا نمي گذارد اي سي روشن شود و مدار به حالت خاموشي در موقع به برق بودن ورودي منبع مي باشد. نكته ظاهري كه در تشخيص اين عيب مي تواند به شما كمك كند سالم بودن فيوز ورودي مدار است و به احتمال زياد حتي يك ايراد ظاهري مشاهده نمي كنيد و مدار به نظر سالم مي رسد.

در بعضي از مواقع اين خازن منفجر شده است و در قاب دستگاه مي افتد. اگر با تعويض اين قطعه بعد از شناسايي خرابي خازن كه مي توانيد از مولتي متر عقربه اي يا بهتر خازن سنج يا ESR  متر ان را متوجه شويد مدار كار نكرد به احتمال زياد IC دچار مشكل شده و بايد تعويض شود.